Interview met Jeroen Sweers (januari/februari 2003)
Op een heerlijke zonnige dag reed ik heel relaxed naar naar Jeroen Sweers, een van de opkomende talenten op 'Boogie Woogie piano- gebied' hier in Nederland. In een klein leuk stadje in het oosten van ons land was het opgegeven adres snel te vinden. Geen last van files gelukkig, alleen maar hopen, dat de meegenomen cassette recorder het niet begaf.
Hij deed zelf open en ik stond oog in oog met een vrij lange jonge man. Open blik en glimlach. Dat mag ik
wel. Toen hij me binnen liet, was ik enigszins verbaasd.Ik zag GEEN piano.... Met 'hoe kan dat nou...' schoten schoten allerlei gedachten door me heen. Later bleek, dat hij zijn piano boven had staan.....
Jeroen, bedankt, dat je me wilt ontvangen voor een interview.... Speel je al heel lang boogie woogie, zo ja hoe lang ongeveer?
Ik begon met pianospelen al op mijn zesde, maar al heel snel kwam ik erachter dat ik boogie woogie
toch een heel mooi stijl vond. Ik zal zo ongeveer een jaar of acht, negen geweest zijn.
Heb je in de periodes daarna nog veel opgetreden?
Ik heb toen veel voor mezelf gespeeld. Ik ben toen naar het conservatorium gegaan en daarna, zeg maar vanaf 1997, ben ik eigenlijk gaan optreden.
Op het conservatorium krijg je ook veel jazzmuziek en het voordeel daarbij was dat ik al veel boogie woogie gespeeld had.
Ook met betrekking tot de jazz op het conservatorium was het een voordeel, dat ik al veel improviseerde. Dus dat had ik al snel te pakken.
Wat trekt je nou aan aan de boogie woogie pianomuziek?
Het is een heel pianistische stijl; ik bedoel daarmee het is geen muziekstijl voor een gitaar bijvoorbeeld, je kan geen boogie woogie op een gitaar spelen.
Het is wel gedaan...
Ja, maar toch is het echt een muziekstijl voor piano. Je kan je als pianist er helemaal in uitleven. Je hebt eigenlijk alle vrijheden op muzikaal gebied die je maar kunt hebben.
Maar je moet toch wel binnen een vaste structuur blijven spelen?
Ja ook wel. Binnen de authentieke stijl van Albert Ammons of Pete Johnson en al die andere boogie woogie meesters zijn er toch wel mogelijkheden om te vernieuwen. Om wat nieuwe dingetjes te creëren.
Als je goed luistert, dan worden toch op verschillende momentjes breakjes ingelast en ga je wat moduleren naar andere toonsoortjes.
Heb je voor jezelf nog een pianist als voorbeeld? Of van wie je vindt, die vind ik goed?
Ja natuurlijk. De oude meesters die ik eerder noemde, maar ook een echte goed pianist vind ik bijvoorbeeld Rob Agerbeek. Toen ik die voor het eerst zag en hoorde was ik eigenlijke gelijk helemaal weg. Als je die ziet en hoort spelen, zo strak als hij speelt en toch ook die auth.stijl beheerst. Ik kende hem totaal niet en ik dacht als ik iets in die richting wilde doen,dat wilde ik het op zo'n manier ook kunnen doen.
Treed je nou nog veel op met je eigen trio.
Ja redelijk gemiddeld; ik ben het eigenlijk een beetje aan het opbouwen. De mensen gaan je nu toch een beetje leren kennen. Ik was er eigenlijk nog niet zo goed mee bezig. Twee jaar geleden overviel het me eigenlijk helemaal.
Toen je moest invallen voor Hein van der Gaag...?
Ja precies.
Heb je toen veel moeten invallen(Grand Piano Boogie Train)?
Ja klopt.. Elf keer en Rob Agerbeek de andere elf.
De eerste keer was in Alkmaar?
Ja klopt.
Daar heb ik je gezien.en gehoord.Ja dat was een hele bijzondere avond; ik had wel eens opgetreden voor vijftig of zestig man, maar daar was de hele grote zaal en balkons gevuld, een paar honderd man. En Jaap stond achter mij en masseerde mijn schouders en sprak me gewoon moed in; ga lekker spelen, het lukt je wel. En op het moment dat ik ging spelen was ik gewoon heel rustig.
Je speelde toen ook een nummer, een Erroll Garner achtig nummer, eigenlijk helemaal geen boogiewoogie.
Ja dat komt ook wel door mijn conservatoriumopleiding, waar je toch ook de jazzrichting leert kennen en dat is eigenlijk ook de reden, want als je alleen maar boogie woogie speelt, dan valt het je niet meer op hoe mooi ook zoiets kan klinken en het is dan ook een beetje in de breedte spelen. Even iets anders, ook Rob Hoeke deed dat.
Het improviseert ook anders dan boogie woogie. Ik vind het lekker om te doen. Jaap vroeg wat wil je allemaal spelen. Nou zei ik, ik wil dat en dat spelen. Ik had geloof ik een kleine interpretatie van boogie woogie rocknummer en een stukje van suitcase blues. Maar ja gewoon ter afwisseling van het geheel.
Heb je naast het spelen nog een baan?
Nou ik ben afgestudeerd conservatorium 1e fase, dus ik kan bevoegd les geven en dat doe ik dan ook. (hier thuis?) Ja hier thuis.
Hoe ben je er eigenlijk zo ingerold hoe kwamen ze bij jou voor de boogietrain?
Nou dat is eigenlijk best wel een apart verhaal.Ik had de Boogie Train al een vijf of zes keer gezien en op een gegeven ogenblik zag Rob Agerbeek in Arnhem mij daar zitten en hij vroeg mij, "kom er nou even bij joh..." Ja, toen bleef ik dus niet zitten en heb ik even meegespeeld.
Jaap heeft toen mijn telefoonnummer gevraagd en we hebben toen ook nog even gebeld met elkaar. Ik ben ook eens een keer bij hem over de vloer geweest en heb toen ook achter de piano gezeten.
Nou een jaar verder niets meer gehoord. Op een gegeven moment belde hij mij op, vorig jaar, nee twee jaar geleden (2001) en toen zei hij, dat Hein van der Gaag niet meer mee kon doen en hij vroeg heb je nog veel boogiewoogie gespeeld. Nou had ik wel boogie woogie gespeeld maar ik wilde me echt niet vergelijken met Hein van der Gaag of Rob Agerbeek. Toen vroeg hij of ik Ammons of Pete Johnson kon spelen. Nou had ik daarvan wel wat gedaan.
Nou zegt ie, leg de hoorn maar op de piano, en ga maar wat voorspelen, speel maar wat.
Nou dat klinkt allemaal wel aardig zegt ie, dat komt ook allemaal wel goed.Op een gegeven moment zegt ie, heb je as. vrijdag wat te doen? Ik in mijn agenda kijken, nee ik ben dan vrij. Nou dan kan je meespelen in 'Theater de Vest' te Alkmaar met de Boogie Train.
Ik zeg 'wil je dat nog een keer herhalen?'
Theater de Vest in Alkmaar, we hebben nog een pianist nodig. Ik zeg WAT..?? Ja dat was echt te gek…….
Heb je niet tevoren moeten oefenen?
Ja we hebben een dag van te voren moeten oefenen. Hij wilde exact weten wat ik wilde, cq.ging spelen. Met wat dialoogjes er tussen door. Natuurlijk heeft hij mij tips gegeven enz. Hij heeft mij toen op dat punt echt theaterklaar gemaakt. De hele dag reperteren bij hem thuis.
Hij wist wel dat ik kon spelen, maar hij wist dus helemaal niet of ik de druk wel aan kon van zo'n groot en vol theater.
Acheraf heb ik gehoord,dat hij ook zenuwachtiger was dan ik. Als ik onder de druk/zenuwen bezwijk, dan is hij ook de klos. Maar gelukkig ging dat allemaal wel goed. De mensen in Alkmaar vonden het allemaal wel goed.
Ja dat is ook zo.
Maar toch blijft het moeilijk, want er staat toch een andere pianist op de aankondiging en de mensen kopen voor die pianisten een kaartje en niet voor mij. Dus dat was wel even een moeilijk punt. Ook met het signeren na afloop van de CD's. Maar we zijn er allemaal wel goed doorheen gekomen.
Wat is eigenlijk het moeilijkste aan boogie woogie.?
Je linkerhand heeft een bepaald ritme en je rechterhand speelt iets anders, ze gaan er eigenlijk tegen elkaar in, de ritmes links en rechts. Je moet er toch eerst voor zorgen, dat de linkerhand helemaal automatisch gaat. Dat is het voornaamste en dan kun je heel makkelijk richten op de rechterhand.
Er moet dan een soort non-coordinatie zijn?
Jawel, je moet wel een bepaade coordinatie hebben, maar je moet niet letten op allebei de handen tegelijkertijd, van gaat dat wel goed.....
Je rechterhand is natuurlijk ook belangrijk, omdat je daar de melodieen mee maakt en ook de improvisatie. De linker drijft de hele muziek aan. Zover zelfs, dat die helemaal vanzelf gaat.
En hoe krijg je dat voor elkaar?
Door heel veel te doen, veel oefenen, je linkerhand net zo lang, totdat je het gewoon in je vingers voelt, dwz. dat je de afstanden automatisch weet te vinden op het toetsenbord. Van daar komt de hand dan terecht als ik dit motiefje speel. OP een gegeven moment slijt dat er helemaal in en krijg je het er nooit meer uit.
Vind je de muziek niet eentonig worden?
Het is inderdaad soms wel moeilijk. Als je bijv. drie kwartier boogie woogie gespeeld hebt, dan merk je soms aan de mensen iets van 'nou willen we wel iets anders horen'.
Dat is dan ook de reden dat ik tussen door wat andere nummers speel. Afgewisseld met een drumsolo met een bassolo maakt het geheel wat anders.
Ik heb bijv. een jazzstuk "Sweet Georgia Brown" gepakt en daar een boogie woogie van gemaakt.
Het lijkt me moelijk om daar een boogie woogie van te maken.
Nou viel wel mee eigenlijk, de akkoorden lenen zich er goed voor. De mensen herkennen dat toch als niet helemaal de traditionele boogie woogie. Dus al met al het kan mogelijk wel eentonig overkomen, maar je kunt daar van alles aan doen.
Er zijn diverse linkerhand patronen in de boogie woogie. Moet je die allemaal beheersen om een goede boogie wooige pianist te zijn?
Nee dat niet, maar het is wel harstikke leuk om ze allemaal te kunnen spelen.
Komen er nog nieuwe patronen bij, bijvoorbeeld,dat pianisten nieuwe patronen, structuren ontwikkelen?
Ja, ik denk het wel, als ik bijv. Martijn Schok hoor spelen, dan heeft ie weer zo'n linkerhand en dan denk je he, hoe doet ie dat nou, weet je? Dan heeft ie net iets anders gevonden tov. het tradditionele gebeuren.
Dus er komen steeds wel nieuwe dingen bij, maar, het is toch nog steeds gebaseerd op de oude basisstructuur.
Jullie spelen niet van papier…?Nee in principe niet; ook de boogietrain niet. (Later blijkt dit bij een bepaald nummer wel zo te zijn Root Bear Rag.)
Maar je moet natuurlijk wel afspraken maken?
Ja absoluut bijvoorbeeld bij bepaalde breaks, het begin en het einde. Daarover maak je wel afspraken natuurlijk. De boogie woogie is heeft eigenlijk een basissysteem van drie akkoorden en als je met zijn drieën speelt, dan spreek je af wie er dan improviseert, of solo speelt en de ander begeleidt dan, dat soort dingen spreek je dan ook af. Naar voor de rest is het eigenlijk allemaal improviseren op bepaalde thema's.
Ben je nog van plan een CD te maken in de toekomst.
Ja absoluut, ik heb op dit moment nog niets in de planning. Het is voor mij allemaal vrij snel gekomen, er zijn nog een aantal andere prioriteiten, bijvoorbeeld om het eindexamen goed door te komen en uiteraard ook de Boogie Train. Ik weet ook niet of er in Nederland een markt is voor boogie woogie-CD's .
Denk je dat - als die markt er is- die markt in de lift zit?
Ja als er veel aan promotie gedaan wordt, bijv. tv-optreden, radio enz. en het wordt echt goed genoeg gepromoot, dan zal die markt heus wel groter worden.
Is de ontwikkeling van de boogie woogie afhankelijk van de persoon?
Ja iedereen heeft eigenljk op een bepaalde manier zijn eigen stijl gemaakt, maar het blijft toch altijd gebaseerd op het oude.
Het is toch wel een verbeterd geheel geworden dan Albert Amons en Pete Johnson?
Nou verbeterd, het is anders, ik weet niet of het beter is. Hoe die gasten dat vroeger deden, ik heb eigenlijk nog geen enkel pianist gehoord die dat zo kunnen spelen op die manier. Maar zij waren wel de uitersten van die stijl, die tijd. Of het beter is, weet ik niet. Het is anders.
Je heb je studie gedaan, wat doe je het liefst, klassiek, boogie woogie of jazz?
Ja boogie woogie natuurlijk, daar is het eigenlijk mee begonnen. Niet iedere hogeschool geeft aan iemand de kans om boogie woogie te spelen. Ik heb ddie kans wel gekregen op dat conservatorium. Er wordt toch op neer gekeken. Zeg maar, drie akkoorden werk enz. Het is een beetje te simpele muziek, wordt gezegd. Nou het is helemaal geen simpele muziek. Vraag maar aan de gemiddelde jazzpianist en hij komt er niet uit. Martijn Schok werd bijvoorbeeld niet toegelaten in Arnhem, omdat hij boogie woogie speelde. Je kunt op het conservatorium namelijk kiezen voor lichte muziek of klassieke muziek; ik heb heel duidelijk gekozen voor lichte muziek.
Klassieke muziek vind ik ook mooi, maar lichte muziek heeft me altijd getrokken om te spelen.
Je geeft daarnaast ook nog les; jonge mensen?
Ja, klassiek of lichte muziek? Nou het zijn beginners, kinderen, die pas beginnen en
dat valt nog niet te plaatsen in klassiek of lichte muziek. Er zijn er ook bij, die beginnen
met de lichte muziek de popkant of af en toe een bluesstukje.Wat is nu je uiteindelijke eigenlijke doel in de muziek? Boogie woogie blijven spelen of iets anders, of ben je van plan nog verder te studeren?
Nou…nee, ben nu bezig met de tweede fase, volgend jaar (2004) ga ik eindexamen doen en dan ben ik helemaal klaar. Dan heb je ook nog allerlei mogelijkheden om in het buitenland te studeren, dat weet ik nog niet…. Op het ogenblik ben ik bezig mijn eigen zaak/bedrijf op te bouwen. Maar wekelijks boogie woogie te spelen lijkt mij ook niet, het buitenland trekt me wel.
Internationale festivals... bijvoorbeeld..?
Dat lijk me waanzinnig. Op festivals, heb ik ook tegen Jaap gezegd, als je mij zou vragen en ik zou er niets mee verdienen, dan zou ik het geloof ik toch wel doen. Het voordeel van mij is dat ik niet alleen boogie woogie wil spelen, ik wil ook andere stijlen naast de boogie woogie spelen. Dat vind ik gewoon leuk.
Ja wat mijn eigenlijke doel is, er zijn zoveel mogelijkheden. Het kan best zijn dat als ik straks 35 jaar ben, dat ik een band ga oprichten of iets anders. Maar nu ga ik me richten op boogie woogie.
Welk nummer speel je het liefst?
Een bekend nummer?
Nou wat je zelf het liefst speelt.
Ja, nou ik heb me wat gericht op de authentieke stijl en bijvoorbeeld 'Dive bomber' van Pete Johnson. Die heb ik echt helemaal binnenste buiten gekeerd en bestudeerd.
Hoe heb je dat gedaan, van papier af..?Nee gewoon luisteren, terugspoelen en dan weer luisteren enzovoorts anderhalf jaar lang zeg maar. En dan heb je in feite nog niet alles.... Want soms blijf je gewoon dingen horen waar je gewoon niet achter kan komen, omdat dat ook komt doordat de opnames zo oud zijn, dat het kraakt, soms vals is. Ja. dat is moeilijk, maar dat (Dive Bomber) vind ik wel leuk.
Heb je nog een leuke plek waar je het liefst speelt?
Waar ik het liefst speel, dat is het theater, dat vind ik echt te gek. Maar in een cafe spelen is ook geweldig.
Is de Grand Piano Boogie Train niet vermoeiend?
Nou geen enkel keer, ik vond het geweldig. Nu met de nieuwe Boogie Train denk ik niet dat ik het vermoeiend vind, ik krijg er zoveel voor terug, qua energie en ideetjes. Het inspireert enorm.
Zeker met de twee andere pianisten erbij. Je beinvloedt elkaar. Ik merk dat na die studio-opnamen voor de CD, dat ik zoveel dingen qua improviseren ervaren had. Je staat toch te kijken van hoe doet Jaap dat of Martijn en andersom ook. En zo beinvloedt je elkaar en zo ga je alleen maar omhoog qua niveau en dat is het mooist.
Hoe vind je het verschil dan tussen een jazzcafe en een theater?
Een cafe is eigenlijk meer, ja, de mensen kunnen lekker praten er wordt ook nog piano gespeeld. Zo van ja er is ook nog muziek, soms krijg je er wat van mee soms niet.
In een theater komen de mensen echt om te luisteren, ze kopen een kaartje en ze komen voor jou. Van, nou gaan we er voor zitten en laat maar zien wat je ervan kan. Je wordt meer gerespecteerd als muzikant. Ze komen niet voor drinken of voor een gesprek, ze komen echt voor de muziek. Voor mezelf vind ik dat gewoon het leukste wat er is.
Ben je dan niet bang dat eea. Een beetje steriel overkomt? Als ik bijv. naar Alkmaar kijk vorig seizoen, dan kwam het bij mij een beetje steriel over als ik het ga vergelijken met een festival of jazzcafe, waar veel wordt geimprovisser uit de losse hand en ook veel interactie is met het publiek.
Ja dat is misschien aan de ene kant wel zo, maar aan de andere kant is het ook wel een uitdaging om het publiek zover zien te krijgen, dat ze toch hun enthousiasme op een fantastische manier laten blijken. Door applaus, staande ovatie enzovoorts. Dat is toch ook een meerwaarde.
Het gekke is, dat als ik in zo'n theaterzaal zit, dan zit ik misschien wel met een strak gezicht te kijken, maar ik geniet wel intens door het luisteren en te ontdekken hoe en op weke wijze er gespeeld wordt.
En als ik in een cafe zit, dan sta ik misschien wel anders, maar ik geniet op dezelfde manier. Het is toch wel een uitdaging om de mensen op dezelfde manier te vermaken als in een cafe of in een theater of andersom.
Het maken van de nieuwe CD was dat intensief, was het moeilijk om nieuwe nummers te maken?
Jullie hebben er drie dagen overgedaan.Nou nee het was helemaal geen probleem, ik had al een map liggen met wat boogie woogienummers en die heb ik meegenomen, een aantal voorgedragen en in vierenhalf uur hadden we het opgenomen.
Ik had vantevoren wat muziek opgestuurd, zodat de ritmesectie zich ook kon voorbereiden. Dus dat was helemaal geen probleem.
Ik was wel zenuwachtig, ja ik had zoiets nog nooit gedaan natuurlijk; ik had wel eens iets opgenomen, maar dit was toch allemaal wel een beetje nieuw.
Jaap en Martijn erbij, die speelden natuurlijk al langer en dan de drummer en bassist.
Later ging het wat makkelijker toen ik merkte, dat ik wel fouten mocht maken. Je begint dan overnieuw. Dus dat wende wel gauw.
De samenwerking ging we goed? Ja af en toe waren er wel discussies natuurlijk. Maar ja, wat wil je, drie pianisten met allemaal hun eigen iedeëen en inbreng.
En dan wordt er wel gezegd, dit kun je beter zo doen. Neen, ik heb dit zo bedoeld. En dan onstond er toch wel een positieve idieëen- uitwisseling. En dat was eigenlijk wel goed. Klankborden op die manier.
Jeroen, fantastisch dat ik je heb mogen interviewen, hartelijk dank en veel succes...!!!!
Graag gedaan!
NB.: Later zijn we nog naar boven gegaan, waar op zijn kleine kamer zijn piano stond opgesteld. Uiteraard speelde hij een van mijn lievelingsnummers "Sweet Georgia Brown". Fantastisch! Jammer genoeg stond hij mij niet toe foto's te maken, want zijn haar was nog niet geheel gekamd( beetje valse ijdelheid..? )
Maar foto's maken, dat heb ik later bij de boogie train alsnog uitbundig gedaan.
Wim Flohr